Σχετικές απόψεις

   Μοιραστείτε το    Facebook Twitter Share

Θέσεις της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας για τα Ομφαλιοπλακουντικά Μοσχεύματα (βλαστοκύτταρα)

· Η προϋποθέσεις για να μπορεί κάποια μητέρα να δωρίσει το αίμα του ομφάλιου λώρου είναι περίπου οι ίδιες με αυτές της αιμοδοσίας. Δηλαδή πρέπει να έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας της διότι διαφορετικά δεν μπορεί να υπογράψει τη συναίνεση που απαιτείται για τη δωρεά. Επίσης να μην είναι φορέας μεταδιδόμενου νοσήματος ή μεταβολικού νοσήματος όπως π.χ. διαβήτης. Αν η μητέρα είναι κάτω από οποιαδήποτε  φαρμακευτική αγωγή θα πρέπει να αναφερθεί στο ιστορικό το οποίο υποχρεούται να συμπληρώσει αν θέλει να δωρίσει το αίμα του ομφαλίου λώρου.  Στον μυελό των οστών καθώς και στο αίμα του ομφάλιου λώρου και πλακούντα τα βλαστικά κύτταρα που έχουν απομονωθεί και χαρακτηρισθεί είναι τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα και τα μεσεγχυματικά κύτταρα ή κύτταρα του στρώματος. Από τα πρώτα προκύπτουν όλοι οι κυτταρικοί τύποι του αίματος (ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια), από τα δεύτερα σχηματίζονται τα οστά, ο χόνδρος και ο λιπώδης ιστός. Εάν αυτά τα κύτταρα ή άλλα, που ακόμη δεν έχουν προσδιορισθεί, έχουν την ιδιότητα να παράγουν -υπό ειδικές συνθήκες- και κύτταρα άλλων ιστών είναι υπό διερεύνηση. Αυτά δεν πρέπει να συγχέονται με τα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα, που εντοπίζονται πολύ νωρίς κατά την διάρκεια της εμβρυϊκής ανάπτυξης και από τα οποία προκύπτουν όλοι οι ιστοί του εμβρύου

· Τα αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα χρησιμοποιούνται ως μοσχεύματα στις μεταμοσχεύσεις αιμοποιητικών κυττάρων. 

· Το Ομφαλιοπλακουντικό Αίμα (ΟΠΑ) ή μόσχευμα του ασθενούς δεν είναι κατάλληλο για μεταμόσχευση προς τον ίδιο, επειδή είτε πάσχει σίγουρα και το ίδιο (σε κληρονομικές παθήσεις) είτε πάσχει δυνητικά (σε περιπτώσεις εμφάνισης της λευχαιμίας τα πρώτα έτη της ζωής). Επιπλέον, σε περιπτώσεις λευχαιμιών το αυτόλογο μόσχευμα (από τον ίδιο τον ασθενή) υστερεί του αλλογενούς (από άλλον άνθρωπο) επειδή στερείται αντιλευχαιμικής δράσης. Να σημειωθεί ότι στην Οξεία Λεμφοβλαστική Λευχαιμία, που αποτελεί το 85% των λευχαιμιών της παιδικής λευχαιμίας, η αυτόλογη μεταμόσχευση έχει καταργηθεί ως αναποτελεσματική. Τα αποτελέσματά της είναι ισοδύναμα με συμβατικής χημειοθεραπείας. Η πιθανότητα να χρησιμοποιηθεί ένα τέτοιο αυτόλογο μόσχευμα είναι μικρότερη του 1 προς 100.000 και μάλιστα με επισφαλή αποτελέσματα.

· Αυτόλογες μεταμοσχεύσεις για άλλες παθήσεις διενεργούνται πολλές στη χώρα  μας και στον υπόλοιπο κόσμο. Όλα τα μοσχεύματα αιμοποιητικών κυττάρων λαμβάνονται από το αίμα ή το μυελό οστών των ανθρώπων και όχι από τον ομφάλιο λώρο και πλακούντα. 

· Τα μοσχεύματα αυτά φυλάσσονται σε Τράπεζες. Στις Δημόσιες Τράπεζες τα βλαστικά κύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος δωρίζονται προκειμένου να χρησιμοποιηθούν στο μέλλον από όποιον τα έχει ανάγκη (συμβατός ασθενής) και η διαδικασία δεν έχει κανένα χρηματικό κόστος για τον δωρητή. Στις Ιδιωτικές Τράπεζες τα κύτταρα φυλάσσονται για μελλοντική χρήση μόνο από τον δότη και φυσικά η διαδικασία έχει ένα κόστος (χονδρικά της τάξεως των 2000 ευρώ για 15-20 έτη, αλλά ποικίλει από εταιρεία σε εταιρεία). 

· Οι μεγαλύτερες Επιστημονικές Εταιρείες στην Αμερική και την Ευρώπη είναι αντίθετες με την Ιδιωτική Κατάθεση επειδή δεν υπάρχει τεκμηριωμένη επιστημονική βάση. Αντιθέτως, υποστηρίζουν την ανάπτυξη Δημόσιων Τραπεζών από κρατικές αρχές, από τις θα μπορούσαν να βρουν κατάλληλα μοσχεύματα και την ευκαιρία να ζήσουν όλα τα παιδιά που έχουν ένδειξη μεταμόσχευσης. Οι Αμερικανικές Αρχές Υγείας σχεδιάζουν να τριπλασιάσουν τον αριθμό μοσχευμάτων στις Δημόσιες Τράπεζες. Στην κατεύθυνση αυτή κινούνται οι Ευρωπαϊκές Οδηγίες, ο Εθνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων και η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής.

· Μέχρι τώρα έχουν πραγματοποιηθεί ανά τον κόσμο περίπου 30.000 (τριάντα χιλιάδες) αλλογενείς μεταμοσχεύσεις από συμβατά ομφαλικά μοσχεύματα άλλων ανθρώπων που ελήφθησαν από δημόσιες Τράπεζες.Αυτόλογες μεταμοσχεύσεις σε αμφιλεγόμενες παθήσεις έχουν πραγματοποιηθεί ως τώρα 15 (δεκαπέντε). Στην πλειοψηφία τους θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν αυτόλογα αιμοποιητικά κύτταρα από το αίμα ή τον μυελό των οστών των ασθενών. 

· Κάθε μονάδα από το Εξωτερικό στοιχίζει στα Ταμεία 15000-20000€. Στην Ελλάδα έχουμε περίπου 100 χιλιάδες γεννήσεις ετησίως. Το 30% των ασθενών δεν βρίσκει κατάλληλο δότη. Στην Ελλάδα υπολογίζονται κατ’ έτος σε 30-50 τα άτομα που χάνουν την ευκαιρία επιβίωσης μέσω της μεταμόσχευσης, εξαιτίας της έλλειψης συμβατού δότη. Στη χώρα μας  έχουμε τους λιγότερους αναλογικά εθελοντές δότες και τα λιγότερα ομφαλοπλακουντιακά μοσχεύματα σε δημόσιες Τράπεζες από όλον τον αναπτυγμένο κόσμο.  Το πρόβλημα θα αντιμετωπισθεί με τη σταδιακή αύξηση των εθελοντών δοτών και των μονάδων ΟΠΑ στις δημόσιες Τράπεζες. Μελέτη του Πολυτεχνείου Θεσσαλονίκης για λογαριασμό της ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας κατέδειξε ότι ένα απόθεμα δέκα χιλιάδων μονάδων ΟΠΑ σε δύο δημόσιες Τράπεζες θα παρείχε μόσχευμα στο 95% των ελλήνων ασθενών που πρέπει να υποβληθούν σε μεταμόσχευση και δεν βρίσκουν κατάλληλο δότη. Συνεπώς, πρέπει να ενισχυθούν οι δύο ελληνικές Δημόσιες Τράπεζες στην Αθήνα  και στη Θεσσαλονίκη  για να επιτύχουν ταχεία ολοκλήρωση του αναγκαίου αποθέματος.

· Οι ιδιωτικές Τράπεζες ισχυρίζονται ότι τα «βλαστοκύτταρα» θεραπεύουν με μεταμόσχευση ένα σωρό παθήσεις, όταν το σωστό είναι: τα αλλογενή υγιή μοσχεύματα το κάνουν αυτό και όχι τα αυτόλογα. Λένε επίσης, ότι θα αντιμετωπίζουν σύντομα ποικίλες παθήσεις (σακχαρώδης διαβήτης, σκλήρυνση κατά πλάκας, κ. α.) διαφοροποιούμενα σε κύτταρα άλλων ιστών. Στην Ιατρική δεν μιλάμε με φανταστικά σενάρια όταν απευθυνόμαστε σε ανθρώπους και τους διαβεβαιώνουμε για μια δυνατότητα, αλλά με αποδείξεις (Τεκμηριωμένη Ιατρική). Εφόσον διεξάγεται κάποια σχετική μελέτη θα πρέπει να περιμένει κανείς τα αποτελέσματά της. Εξ άλλου η έρευνα στον τομέα αυτόν διεξάγεται βασικά σε άλλες κατευθύνσεις: να δημιουργηθούν κύτταρα με ιδιότητες εμβρυικών βλαστοκυττάρων από σωματικά κύτταρα. 

· Τα μοσχεύματα που συλλέγονται και αποθηκεύονται ήδη στις ήδη υπάρχουσες Τράπεζες δεν γνωρίζουμε αν πληρούν τις απαραίτητες προδιαγραφές, αν είναι τελικά επαρκή, ασφαλή και βιώσιμα μοσχεύματα. Δεν υπάρχει πρωτόκολλο θεσπισμένο από την Πολιτεία για όλα αυτά.  Εάν χορηγηθεί ένα τέτοιο μόσχευμα σε ασθενή, ίσως τον σκοτώσουν  οι ίδιοι οι μεταμοσχευτές, χρησιμοποιώντας ένα μη βιώσιμο μόσχευμα. Αυτό, επειδή πριν τη μεταμόσχευση υποβάλλεται ο ασθενής σε πάρα πολύ ισχυρή χημειοθεραπεία ή/και ακτινοβολία που καταστρέφει το αιμοποιητικό του σύστημα. Επομένως και στην πολύ σπάνια περίπτωση που χρειασθεί να χρησιμοποιηθεί ένα τέτοιο μόσχευμα αυτό δεν θα συμβεί για λόγους δεοντολογίας και ασφάλειας των ασθενών.

· ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΝΟΝΤΑΣ, λοιπόν, μπορούμε να πούμε ότι τα βλαστικά κύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος (αιμοποιητικά κύτταρα) είναι ένα πολύτιμο βιολογικό υλικό το οποίο, αν συλλεγεί, εξετασθεί για ύπαρξη κληρονομικών παθήσεων, μολυσματικών παραγόντων  και φυλαχθεί σωστά σε δημόσιες Τράπεζες, μπορεί να χρησιμοποιηθεί από όποιον έχει συμβατότητα σε παθήσεις κληρονομικές ή συγγενείς (μεσογειακή αναιμία, διαταραχές μεταβολισμού, ανοσοανεπάρκειες), σε απλαστική αναιμία και σε λευχαιμίες. Μια ευκαιρία ζωής που τώρα δεν την έχουν όλοι οι ασθενείς.